ANKARA — Türkiye’de sahipsiz sokak hayvanlarına yönelik hazırlanan ve kamuoyunda büyük yankı uyandıran 17 maddelik "Hayvanları Koruma Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi"nin yasalaşmasının üzerinden geçen süreçte, tartışmalar ve hukuki itirazlar tüm hızıyla devam ediyor. Toplumun farklı kesimlerini karşı karşıya getiren yasa, hem yerel yönetimlerin sahadaki uygulamaları hem de yargıdaki gelişmeler nedeniyle gündemden düşmüyor.
2004 yılında yürürlüğe giren 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nun temel yapı taşlarından biri olan ve sokak hayvanlarının bulundukları bölgelerde yaşatılmasını öngören 6. madde yapılan değişikliklerle yürürlükten kaldırıldı. Yeni düzenleme ile birlikte belediyelere, sahipsiz hayvanları toplayarak bakımevlerine barındırma yükümlülüğü getirildi.
Yasanın getirdiği en tartışmalı başlıkların başında ise bakımevlerindeki hayvanlara belirli koşullar altında (iyileşmez hastalık, bulaşık hastalıklar vb.) ötanazi uygulanabilmesine imkan tanıyan hükümler yer aldı. Hayvan hakları savunucuları bu maddelerin "toplu katliamların" önünü açacağını savunurken, yetkililer ise uygulamanın temel amacının güvenli ve kontrollü bir popülasyon oluşturmak olduğunu belirtiyor.
Yasalaşma sürecinin hemen ardından ana muhalefet partisi ve sivil toplum örgütleri, kanunun başta yaşam hakkı olmak üzere Anayasa'ya aykırı olduğunu belirterek iptali ve yürürlüğün durdurulması istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne (AYM) başvuruda bulundu.
Süreç içerisinde AYM, CHP'nin ve ilgili çevrelerin yaptığı iptal talepli başvuruyu görüşerek reddetti. Bu karar, yüksek mahkeme binası önünde eylem yapan hayvan hakları savunucuları ve vatandaşlar tarafından protesto edilirken, kararın ardından tartışmalar ulusal düzeyde daha da alevlendi.
Türkiye Barolar Birliği ve çeşitli sivil toplum kuruluşları yasanın yürürlüğe girmesinin ardından yayımladıkları raporlarda, yerel yönetimlerin barınak kapasitelerinin yetersizliğine dikkat çekti. Birçok belediyenin yeterli altyapı ve kısırlaştırma merkezi kurmadan toplama faaliyetlerine yönelmesinin hak ihlallerine ve hak kayıplarına yol açtığı ifade ediliyor.
Öte yandan, merdiven altı üretim ve yasa dışı hayvan ticaretiyle yeterince mücadele edilmediğini savunan hak savunucuları, sorunun kaynağının sokaklar değil, denetimsiz üretim ve terk etme eylemleri olduğunun altını çiziyor.
Ülke genelinde barınak koşullarının iyileştirilmesi, kısırlaştırma seferberliklerinin bilimsel yöntemlerle ve kesintisiz sürdürülmesi yönündeki talepler sivil toplum platformları tarafından güçlü bir şekilde dile getirilmeye devam ediyor.
#SokakHayvanları #HayvanHakları #HayvanlarıKorumaKanunu #YaşamHakkı #SokakHayvanlarıYalnızDeğildir